_______________________________________________________________________________ 

 

Dzieci dotknięte ADHD mają problemy ze skupieniem się na jednym zadaniu, co chwila przechodzą od jednej aktywności do drugiej, są słabo zorganizowane.

Dziecko wydaje się być nieopanowane, silnie reaguje na bodźce zewnętrzne, jest ekspresyjne, miewa wybuchy złości, działa impulsywnie. Popularnie mówi się, że „działa zanim pomyśli”. Bardzo długo trwa nauczenie go, że trzeba myśleć o konsekwencjach przed rozpoczęciem działania.

Przejawia także charakterystyczne objawy związane ze sferą ruchową. Nie jest w stanie pozostawać w bezruchu - wciąż biega (bardzo często w kółko), wspina się na meble, wykonuje chaotyczne ruchy, co chwilę podrywa się z miejsca, może chodzić wkoło bez konkretnego celu, w kompulsywny sposób zajmuje się (na ogół przez krótki czas) przedmiotami znalezionymi w najbliższym otoczeniu. „Zamiera” najczęściej tylko w sytuacji, gdy coś je bardzo zainteresuje. Często zdarza się, że nie czuje lęku, więc nieświadomie naraża się na niebezpieczeństwa (np. wybiega na ulice, wspina się na drzewa, słupy drabinki, skacze do nieznanych zbiorników wodnych…).

Najtrudniejsze dla samego dziecka są jednak objawy związane bezpośrednio z brakiem możliwości skupienia uwagi. Jakakolwiek praca intelektualna powoduje szybką irytację i zmęczenie. Często już przed rozpoczęciem pracy uważa, że „nie umie”, „nie wie”, „po co się starać, skoro i tak się nie uda”. Trudno mu, a czasami jest to wręcz niewykonalne, narzucić sobie dyscyplinę pracy czy dokończenie rozpoczętego działania. Bardzo łatwo się rozprasza, wystarczy hałas za oknem, mucha latająca w pokoju, czy dźwięki tv dobiegające z drugiego pokoju.

 

Obraz zaburzenia (objawy osiowe).

Na objawy osiowe ADHD składają się trzy grupy objawów:
- nadruchliwość,
tj. nadmierna, niczym nie uzasadniona aktywność ruchowa - a także werbalna, odbywająca się w niewłaściwym miejscu i czasie;
- zaburzenia koncentracji uwagi,
w postaci słabszej zdolności do koncentrowania się na zadaniach, zarówno w przypadku kierowania uwagi na wybrany cel (deficyty uwagi selektywnej) jak i jej utrzymania (deficyty uwagi trwałej), trudności z wyborem najważniejszego z dochodzących bodźców;
- problemy z kontrolowaniem impulsywności
dziecko działa pochopnie i bez zastanowienia, nie przewidując konsekwencji swojego działania, ma kłopot z zastosowaniem obowiązujących w domu czy w szkole zasad w praktyce, mimo że najczęściej dobrze je zna i chce ich przestrzegać("najpierw działa, potem myśli"). W tej grupie objawów mieszczą się też kłopoty z planowaniem swojej pracy i brak umiejętności czekania i odraczania gratyfikacji.
Symptomy te są nadmiernie nasilone w porównaniu z dziećmi w tym samym wieku oraz w stosunku do ich rzeczywistego poziomu rozwoju i występują wspólnie, jednakże w różnym nasileniu u różnych dzieci.

W związku z tym wyróżnia się podtypy ADHD:

a)
podtyp z przewagą zaburzeń koncentracji uwagi- dziecko nie może skupić się na lekcjach, zapomina, o czym była mowa przed chwilą, podczas wykonywania jakiegoś zadania interesuje się wszystkim dookoła, ale potrafi w miarę spokojnie siedzieć w ławce czy przy biurku. Tego typu dzieci często popełniają błędy przy przepisywaniu, nie doczytują treści zadań do końca i nie wykorzystują swoich potencjalnych możliwości, przez co odbierane są jako niezdolne i kończą karierę szkolna zbyt wcześnie;
b)
podtyp z przewagą nadpobudliwości psychoruchowej- dzieci z bardzo silną potrzebą ruchu, "żywe srebro", niezmordowane, stale zmieniające miejsce, biegające przez cały dzień. Odpowiednio zmotywowane są w stanie wykonać od początku do końca zadanie zlecone przez nauczyciela czy zająć się zabawą - najprzyjemniejsze są te, które kojarzą się z ruchem czy szybkością. Nie mają kłopotów z przyswojeniem materiału, ale szybko się nudzą.
c)
typ mieszany- dzieci, u których występują objawy zaburzeń koncentracji uwagi, nasilone objawy niepokoju ruchowego oraz słaba kontrola impulsów. Typ ten diagnozowany jest najczęściej.

Obok objawów podstawowych u dzieci z ADHD może występować również skłonność do impulsywności emocjonalnej, tj. do nagłych zmian nastroju oraz obniżonej tolerancji na frustrację, czemu nierzadko towarzyszą silne wybuchy złości oraz zachowania opozycyjno - buntownicze.

*na podstawie http://forum.adhd.org.pl